close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • SPRAWY SPADKOWE

  • 26 maja 2017

    Zgodnie z prawem konsul wykonuje czynności dotyczące zabezpieczenia i realizacji spadków lub innych należności mogących przysługiwać lub przysługujących jedynie Skarbowi Państwa.

    Sprawy spadkowe

     

    Zgodnie z prawem konsul wykonuje czynności dotyczące zabezpieczenia i realizacji spadków lub innych należności mogących przysługiwać lub przysługujących jedynie Skarbowi Państwa.

    Oznacza to, że w przypadku chęci ustanowienia reprezentanta działającego na terytorium w Stanach Zjednoczonych w postępowaniu spadkowym, należy skontaktować się z adwokatem lub dowolnie wybraną kancelarią adwokacką w Stanach Zjednoczonych, specjalizującą się w sprawach spadkowych http://www.chicago.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/sprawy_prawne/inne_sprawy_prawne/prawnicy/

    W przypadku postępowania spadkowego obywatel polski może natomiast zgłosić się do Konsulatu Generalnego RP w Chicago w celu potwierdzenia własnoręczność podpisu spadkobiercy pod oświadczeniem o odrzuceniu lub o przyjęciu spadku (Oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku) lub potwierdzenia danych w projekcie protokołu dziedziczenia i wyrażenia zgody na spisanie protokołu dziedziczenia zgodnie z projektem (Potwierdzenie danych w projekcie protokołu dziedziczenia).

     

     

    Oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku

    W Konsulacie Generalnym RP w Chicago można złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, o przyjęciu spadku wprost lub o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W tym celu należy umówić się na wizytę w Konsulacie Generalnym RP w Chicago. W celu umówienia wizyty należy dokonać rejestracji  w systemie e-Konsulat  (http://www.chicago.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/wizyta_w_konsulacie/

     

    Konsul potwierdza własnoręczność podpisu spadkobiercy pod oświadczeniem o odrzuceniu lub o przyjęciu spadku. Niemniej dla jego skuteczności należy je jeszcze przedłożyć w sądzie spadku (czyli sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Do złożenia oświadczenia w imieniu dziecka konieczna jest dodatkowo zgoda sądu opiekuńczego.

     

    Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Kodeksu cywilnego, jeżeli spadkobierca nie złoży w ustawowym terminie żadnego oświadczenia spadkowego, oznaczać to będzie przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – tzn. z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wysokości aktywów spadkowych. Jest to rozwiązanie odmienne od dotychczas przyjmowanego, zgodnie z którym niezłożenie oświadczenia skutkowało przyjęciem spadku wprost. Nowe przepisy mają zastosowanie do spadków otwartych po dniu 17 października 2015 roku (decyduje data śmierci spadkodawcy). W związku z tym Konsulat Generalny RP w Chicago informuje, że w zakresie spadków otwartych po tej dacie, czynności konsulów ograniczone są do przyjmowania oświadczeń o przyjęciu spadku wprost lub o jego odrzuceniu.

     

    Opłata zgodnie z Tabelą opłat konsularnych http://www.chicago.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/oplaty_konsularne/

     

    W celu umówienia wizyty należy dokonać rejestracji  w systemie e-Konsulat  (http://www.chicago.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/wizyta_w_konsulacie/

     

    Wzory oświadczeń:

     

    Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku skutkuje brakiem odpowiedzialności za długi spadkowe oraz pozbawieniem roszczeń do wszelkich aktywów pozostawionych przez spadkodawcę. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, a w jego miejsce wstępują jego właśni spadkobiercy.

     

    Złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku wprost skutkuje pełną odpowiedzialnością za długi spadkowe, jak również możliwością zgłoszenia roszczenia do aktywów, w zakresie przysługującego spadkobiercy udziału.

     

    Złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe do wysokości aktywów.

     

    CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA

    Złożyłem oświadczenie o odrzuceniu spadku po mojej mamie. Teraz spadek przeszedł na moje dzieci. Jaki mam czas na złożenie oświadczenia na odrzucenie spadku w ich imieniu? Muszę przecież jeszcze zdobyć zgodę sądu opiekuńczego.

    Termin wynosi 6 miesięcy od złożenia przez Pana oświadczenia o odrzuceniu spadku. Niemniej zgodnie z orzecznictwem polskiego Sądu Najwyższego (postanowienia z 28 maja i 24 września 2015 roku, wydane w sprawach III CSK 352/14 oraz V CSK 686/14) samo złożenie do polskiego sądu opiekuńczego (w terminie wspomnianych 6 miesięcy) wniosku o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje, że bieg tego terminu zostaje przerwany. Następnie termin ten biegnie od nowa po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu opiekuńczego o wyrażeniu zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.

     

    Złożyłem oświadczenie o odrzuceniu spadku po moim ojcu. Spadek przeszedł na mojego syna. Wiem że coś muszę złożyć w Polsce. Czy jak wyślę oświadczenie o odrzuceniu spadku przez siebie do sądu rejonowego to będzie po sprawie?

    Nie. Sąd spadku (czyli sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy) to sąd, w którym musi Pan złożyć swoje własne oświadczenie o odrzuceniu spadku. Żeby złożyć oświadczenie w imieniu dziecka musi Pan zdobyć zgodę sądu opiekuńczego. To są dwie różne kategorie spraw. Pierwsze sprawy prowadzą zazwyczaj wydziały cywilne w sądach rejonowych. Te drugie wydziały rodzinne i nieletnich.

     

    Mam dwójkę dzieci i dwójkę rodzeństwa. Mój brat mieszka w Polsce. Czy żeby było prościej i szybciej nie mogę po prostu odrzucić spadku na rzecz brata? On tam wszystko w kraju pozałatwia.

    Nie ma takiej możliwości, nie istnieje możliwość odrzucenia spadku na rzecz konkretnej osoby (z pominięciem przepisów o zasadach dziedziczenia). Konsul odmawia wykonania czynności, która byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

     

     

    Podstawa prawna:

    • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.);
    • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm.);
    • Ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 2082, z późn. zm.);
    • Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 roku Prawo konsularne (Dz.U. z 2015 r. poz. 1274, z późn. zm.).

     

     

    Potwierdzenie danych w projekcie protokołu dziedziczenia

    W Konsulacie Generalnym RP w Chicago istnieje możliwość złożenia oświadczenia w przedmiocie potwierdzenia danych zamieszczonych w projekcie protokołu dziedziczenia oraz wyrażenia zgody na spisanie protokołu dziedziczenia zgodnie z jego projektem.

     

    W Polsce można przeprowadzić postępowanie spadkowe na dwa sposoby. W formie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (prowadzonego przed sądem) albo w formie aktu poświadczenia dziedziczenia (sporządzanego przed notariuszem). Jeżeli pozostali członkowie rodziny, zamieszkali w Polsce, zdecydowali się na to drugie rozwiązanie, to ich krewni (zamieszkali na terytorium Stanów Zjednoczonych) mogą złożyć w Konsulacie oświadczenia w przedmiocie potwierdzenia danych zamieszczonych w projekcie protokołu dziedziczenia oraz wyrażenia zgody na spisanie protokołu dziedziczenia zgodnie z projektem. Na każdorazowe przeprowadzenie tej procedury konsul musi otrzymać indywidualną zgodę Ministra Sprawiedliwości, wydawaną na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych. W związku z tym należy liczyć się z kilkumiesięcznym okresem oczekiwania na jej pełne przeprowadzenie. Ponadto wymaga się przedłożenia dwóch wypisów projektu, sporządzonego przed polskim notariuszem oraz wylegitymowania się ważnym dokumentem tożsamości.

     

    Ten tryb nie jest związany z odrzuceniem spadku. Jeżeli pozostali członkowie rodziny odrzucali spadek przed notariuszem w Polsce, to ich krewni zamieszkali za granicą mogą złożyć oświadczenia przed konsulem, bez żadnych dodatkowych formalności z tą jedyną różnicą, że muszą później sami przedłożyć to oświadczenie w sądzie spadku, więcej: Oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku.

     

    Opłata zgodnie z Tabelą opłat konsularnych http://www.chicago.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/oplaty_konsularne/

     

    Z uwagi na skomplikowany i kilkuetapowy przebieg procedury zapisy prowadzone są indywidualnie, z pominięciem platformy e-Konsulat. W celu umówienia wizyty prosimy o kontakt na adres e-mail: chicago.legal@msz.gov.pl (wymagane jest podanie adresu zamieszkania w chicagowskim okręgu konsularnym).

     

     

    Podstawa prawna:

    • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.);
    • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm.);
    • Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 roku Prawo konsularne (Dz.U. z 2015 r. poz. 1274, z późn. zm.).

     

     

    Transgraniczne postępowania spadkowe dla spadków otwartych od 17 sierpnia 2015 roku

     

    Prawo właściwe względem dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po 17 sierpnia 2015 r.

     

    W dniu 16 sierpnia 2012 r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (link: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012R0650&from=PL). Rozporządzenie jest stosowane w sposób bezpośredni w krajach UE (za wyjątkiem Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii) w sprawach spadkowych po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 roku. Nowe regulacje prawne wprowadziły istotne zmiany w stosunku do dotychczasowego stanu prawnego w Polsce i znajdują zastosowanie w szczególności w sprawach spadkowych obywateli polskich mieszkających za granicą.

     

    Zgodnie z rozporządzeniem w sprawach spadkowych po obywatelach polskich zmarłych przed 17 sierpnia 2015 r., prowadzonych przed polskim sądem lub notariuszem stosuje się przepisy obowiązujące dotychczas w polskim porządku prawnym. Z kolei dla spadku po osobach, które zmarły 17 sierpnia 2015 r. lub później, prawem właściwym w transgranicznych sprawach spadkowych jest prawo państwa miejsca tzw. „zwykłego pobytu” zmarłego w chwili śmierci. „Zwykły pobyt” rozumiany jest jako miejsce przeważającej koncentracji interesów życiowych. Obywatel polski wyjeżdżający za granicę na urlop, delegację, a nawet na krótki okres do pracy nie traci swojego zwykłego pobytu w Polsce. Jeżeli jednak wyjazd jest długotrwały i wiąże się z przeniesieniem zasadniczej aktywności życiowej za granicę, następuje zmiana miejsca „zwykłego pobytu”, co w konsekwencji oznacza, że właściwymi w sprawie spadkowej po zmarłym polskim obywatelu, będą odpowiednie przepisy prawa obcego. Dla przykładu w przypadku obywatela polskiego zamieszkałego w Stanach Zjednoczonych, w razie jego śmierci, prawem właściwym będzie prawo spadkowe tego stanu, w którym osoba ta zamieszkiwała (w którym znajdował się jej „zwykły pobyt”) w chwili śmierci. Art. 21 ust. 2 rozporządzenia przewiduje przy tym tzw. „klauzulę ściślejszego związku”. Zgodnie z nią, gdy wyjątkowo ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z państwem innym niż państwo stałego pobytu z chwili śmierci, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa. W wyjątkowych sytuacjach, na przykład gdy zmarły przeniósł się do państwa zwykłego pobytu stosunkowo krótko przed śmiercią, a wszystkie okoliczności sprawy wskazują, że był on w sposób oczywisty bliżej związany z innym państwem, można uznać, iż prawem właściwym nie jest prawo państwa zwykłego pobytu zmarłego, lecz prawo państwa, z którym zmarły był w oczywisty sposób bliżej związany.

     

    Każdy przyszły spadkodawca może na podstawie art. 22 rozporządzenia dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu będzie podlegał ogół spraw dotyczących spadku. Jest to najlepsze rozwiązanie dla polskiego obywatela, którego wolą jest załatwienie sprawy spadkowej po jego osobie według prawa polskiego. W razie jego śmierci prawem właściwym, w świetle którego rozpatrywana

    będzie sprawa spadkowa, będzie prawo polskie, jako prawo wybrane przez zmarłego. Osoby posiadające więcej niż jedno obywatelstwo, mogą wybrać prawo każdego państwa, którego obywatelstwo posiadają w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci. Wybór prawa musi być dokonany w sposób wyraźny, w oświadczeniu, w formie rozrządzenia na wypadek śmierci lub musi wynikać z postanowień takiego rozrządzenia (testament). Ważność materialna aktu, którym dokonano wyboru prawa, podlega wybranemu prawu. Każda zmiana lub odwołanie wyboru prawa musi spełniać wymogi co do formy przewidziane dla zmiany lub odwołania rozrządzenia na wypadek śmierci.

     

     

    Transgraniczne postępowania spadkowe dla spadków otwartych przed 17 sierpnia 2015 roku

     

    W przypadku spadków otwartych przed 17 sierpnia 2015 roku włącznie (decyduje data śmierci spadkodawcy) do transgranicznych postępowań spadkowych stosuje się postanowienia polskiego prawa tj. Kodeks postępowania cywilnego oraz Ustawę z dnia 4 lutego 2011 roku Prawo prywatne międzynarodowe.

     

    Podobnie jak w przypadku postępowań prowadzonych dla spadków otwartych od dnia 17 sierpnia 2015 roku należy ustalić trzy elementy:

    • jakie sądy będą właściwe do rozpoznania danej sprawy;
    • prawo jakiego państwa powinny zastosować sądy rozpoznające sprawę;
    • w którym państwie zapadłe orzeczenie będzie podlegało wykonaniu.

     

    Różnica będzie polegała na tym, że powyższe ustalenia będą dokonywane na podstawie przepisów polskiego prawa, a nie na podstawie rozporządzenia unijnego nr 650/2012.

     

    W przypadku spadków otwartych przed 17 sierpnia 2015 roku sądem właściwym do rozpoznania sprawy spadkowej będzie sąd polski po warunkiem, że spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał w Polsce miejsce zamieszkania lub stałego pobytu. Ponadto nawet jeżeli nie był obywatelem polskim, ani nie mieszkał w Polsce, to w sytuacji gdy majątek spadkowy lub znaczna jego część (np. wchodzące w skład spadku nieruchomości) znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to również sądy polskie będą posiadały kompetencję do przeprowadzenia postępowania spadkowego.

     

    Dla spadków otwartych przed 17 sierpnia 2015 roku prawem właściwym jest prawo ojczyste spadkodawcy z chwili jego śmierci. Niemniej spadkodawca mógł przed śmiercią złożyć oświadczenie (np. w testamencie), że poddaje sprawę prawu miejsca swojego zwykłego pobytu z chwili składania takiego oświadczenia lub z chwili śmierci. W takim wypadku postępowanie spadkowe będzie się toczyć według tego właśnie prawa.

     

    Wykonalność orzeczenia zapadłego w sprawie spadku otwartego przed 17 sierpnia 2015 roku należy każdorazowo weryfikować w kraju, w którym takie orzeczenie ma zostać przedstawione do realizacji.

     

     

    Podstawa prawna:

    • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm.);
    • Ustawa z dnia 4 lutego 2011 roku Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 1792, z poźn. zm.).

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: