close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • AKTUALNOŚCI

  • 15 sierpnia 2019

    W środę 14 sierpnia przypada rocznica wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej, a dzień później, 15 sierpnia, jubileusz 90. urodzin Anny Walentynowicz – działaczki Wolnych Związków Zawodowych, której usunięcie z pracy było bezpośrednim powodem strajku w 1980 r.

     

     

    Anna Walentynowicz urodziła się 15 sierpnia 1929 roku na wschodnich terenach II Rzeczypospolitej w rodzinie ukraińskich protestantów. W 1943 roku wraz z polskimi zarządcami majątku Pustomyty, w którym pracowała, przeniosła się w okolice Gdańska, gdzie znalazła zajęcie w gospodarstwie rolnym. Od listopada 1950 roku była zatrudniona w Stoczni Gdańskiej jako spawacz, a następnie suwnicowa. W czasie robotniczych protestów w grudniu 1970 roku czynnie wspierała strajkujących. W 1978 roku została jednym z założycieli Wolnych Związków Zawodowych. W związku ze swą działalnością stała się obiektem szykan ze strony Służby Bezpieczeństwa. Zatrzymywano ją na 48 godzin, rewidowano, grożono jej utratą zatrudnienia.

     

    8 sierpnia 1980 roku, na kilka miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, została dyscyplinarnie zwolniona z pracy. Decyzja dyrekcji Stoczni Gdańskiej doprowadziła do strajku, który rozpoczął się 14 sierpnia. Przywrócenie Anny Walentynowicz do pracy było jednym z postulatów protestujących. Strajk w Stoczni Gdańskiej przerodził się w ogólnokrajowy protest, który wkrótce doprowadził do powstania NSZZ „Solidarność” i do podpisania 31 sierpnia 1980 roku Porozumień Gdańskich.

     

    Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku Annę Walentynowicz internowano. 9 marca 1983 roku przed sądem w Grudziądzu rozpoczął się jej proces. W akcie oskarżenia zarzucano jej planowanie strajku w grudniu 1981 roku. Została skazana na 1,5 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu.

     

    4 grudnia 1983 roku trafiła do więzienia za udział w próbie wmurowania tablicy, która upamiętniała górników zabitych w KWK „Wujek”. Zakład karny opuściła w kwietniu następnego roku. Wkrótce potem sąd, ze względu na zły stan jej zdrowia, odroczył na czas nieokreślony jej proces, wytoczony w związku z oskarżeniem o organizowanie manifestacji ku czci poległych w grudniu 1981 roku górników.

     

    3 maja 2006 roku prezydent Lech Kaczyński odznaczył ją Orderem Orła Białego.

     

    Zginęła w katastrofie prezydenckiego samolotu T-154M w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 roku, uczestnicząc w delegacji towarzyszącej prezydentowi Lechowi Kaczyńskiemu w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

     

    Postanowieniem prezydenta Andrzeja Dudy w marcu 2018 roku została odznaczona pośmiertnie Krzyżem Wolności i Solidarności. Uchwałą Sejmu RP rok 2019 został ustanowiony Rokiem Anny Walentynowicz.

     

    Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej MSZ

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: